राजकारण, अर्थव्यवस्था, संरक्षण, खेळ आणि पुरस्कार — सप्टेंबर 2025 मधील सर्व महत्त्वाच्या घडामोडींचा संपूर्ण मराठी सारांश, स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त.
सप्टेंबर 2025
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चीनमध्ये झालेल्या SCO बैठकीत भारताचे प्रतिनिधित्व केले. भारताने भूतानसोबत कृषी क्षेत्रात सहकार्य वाढवण्यासाठी करार केला. जम्मू‑कश्मीरमधील भद्रवाह येथे वार्षिक मेळापट उत्सवाचे आयोजन झाले.
महाराष्ट्राने राज्य ऊर्जा कार्यक्षमता निर्देशांक (SEEI) 2024 मध्ये प्रथम क्रमांक मिळवला. 70 वे फिल्मफेअर पुरस्कार 2025 सलग दुसऱ्या वर्षी गुजरातमध्ये झाले. भारताचा GDP वाढ दर 2025‑26 च्या जून तिमाहीत 7.8% नोंदवला गेला.
भारताने चीनला 4‑3 ने पराभूत करून पुरुष हॉकी आशिया कप 2025 गट सामना जिंकला आणि पुढे स्पर्धेचे विजेतेपदही मिळवले. भारताने पहिली अधिकृत पिकलबॉल टीम USA मध्ये झालेल्या वर्ल्ड कपसाठी पाठवली.
राष्ट्रीय पोषण सप्ताह 2025 "Right Food for a Healthier and Better Life" या थीमखाली साजरा झाला. चीनने SCO शिखर परिषदेत $2 अब्ज उपक्रम जाहीर केले. NCERT ने आपला 65 वा स्थापना दिन NEP 2020 अंतर्गत महत्त्वाच्या उपक्रमांसह साजरा केला.
अफगाणिस्तानमध्ये मोठ्या भूकंपामुळे 800 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला. तेलंगणाने बथुकम्मा उत्सव कार्निव्हल पद्धतीने साजरा करण्याची घोषणा केली. राष्ट्रीय वन्यजीव दिन दरवर्षी 4 सप्टेंबरला साजरा केला जातो.
मॉर्गन स्टॅन्लेने भारताचा GDP वाढ दर 2026 साठी 6.7% असा अंदाज व्यक्त केला. मंत्रिमंडळाने ₹1,500 कोटींचा महत्त्वपूर्ण खनिज पुनर्वापर प्रकल्प मंजूर केला. NPCI ने UPI व्यवहार मर्यादा ₹5 लाखांवरून ₹10 लाखांपर्यंत वाढवली. पियूष गोयल यांची खनिज मंत्रालयाचे सचिव म्हणून नियुक्ती झाली.
27 वा सारस आजीविका मेळा नवी दिल्लीमध्ये आयोजित करण्यात आला. आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन दरवर्षी 8 सप्टेंबरला साजरा केला जातो. ISRO ने तामिळनाडूमधील कुलसेकरपट्टणम स्पेसपोर्ट डिसेंबर 2026 पर्यंत पूर्ण करण्याची योजना आखली.
दिग्दर्शिका अन्नपूर्णा रॉय यांनी व्हेनिस फिल्म फेस्टिव्हलमध्ये ओरिझोंटी विभागात सर्वोत्तम दिग्दर्शक पुरस्कार जिंकला. भारताची पहिली जलविद्राव्य खत तंत्रज्ञान विकसित करण्यात आली. केंद्र सरकारने चांदीच्या दागिन्यांसाठी HUID अनिवार्य केले.
रशियाने कोलन कॅन्सरसाठी लसीचे प्री‑क्लिनिकल ट्रायल जाहीर केले. मॅक्स व्हर्स्टापेनने इटालियन ग्रांप्री 2025 जिंकली. भारताने ओमानला पराभूत करून CAFA Nations Cup 2025 मध्ये ब्रॉन्झ पदक मिळवले.
डॉ. गीता वाणी यांनी CSIR‑NIScPR प्रमुख पदभार स्वीकारला. भारताची पहिली बायो‑रिफायनरी आसाममध्ये स्थापन झाली. 28 वा युनिव्हर्सल पोस्टल काँग्रेस दुबईमध्ये आयोजित झाला.
मिलिंद सोमन यांची नमो युवा रनसाठी राष्ट्रीय ब्रँड अॅम्बेसेडर म्हणून नियुक्ती झाली. भारत‑इराण‑आर्मेनिया त्रिपक्षीय संवाद तेहरानमध्ये झाला. अनुपम खेर यांनी "Different But No Less" हे चौथे पुस्तक जाहीर केले.
IIM बेंगळुरूने FT Masters in Management Rankings 2025 मध्ये भारतीय संस्थांमध्ये अव्वल स्थान मिळवले. ISRO ने HAL सोबत SSLV साठी 100 वा तंत्रज्ञान हस्तांतरण करार केला. आसाममधील तिवा जमातीने रबी पिकासाठी वांगला विधी साजरा केला.
टी.व्ही. रविचंद्रन यांनी SCO RATS परिषदेत भारतीय प्रतिनिधीमंडळाचे नेतृत्व केले. सुषिला कार्की नेपाळच्या पहिल्या महिला अंतरिम पंतप्रधान बनल्या. भारतीय नौदलाने गुरुग्राममध्ये INS अरावलीचे समावेश केले.
ब्राझीलचे माजी राष्ट्राध्यक्ष जायर बोल्सोनारो यांना बंडखोरी प्रकरणात 27 वर्षांची शिक्षा झाली. पटना येथे जिल्हा सर्वांगीण विकासावर राष्ट्रीय परिषद आयोजित झाली. जस्मिन लांबोरिया यांनी जागतिक बॉक्सिंग स्पर्धेत पदक जिंकले.
भारत ISSF वर्ल्ड कप 2025 मध्ये एकूण 5 व्या स्थानावर राहिला. UAE सायबर सुरक्षा परिषदेनुसार दर महिन्याला 1.4 अब्ज खाती हॅक होतात. जपान जगातील सर्वाधिक वृद्ध लोकसंख्या असलेला देश ठरला.
आर. वैषाली यांनी सलग दुसऱ्यांदा FIDE Women's Grand Swiss स्पर्धा जिंकली. INS निस्तारने सिंगापूरमध्ये बहुराष्ट्रीय पाणबुडी बचाव सरावात भाग घेतला. मोहम्मद सिराज ICC पुरुष खेळाडू (ऑगस्ट 2025) ठरला.
नीरज घायवान दिग्दर्शित "Homebound" TIFF 2025 मध्ये दुसरा रनर‑अप ठरला. अमेरिका, दक्षिण कोरिया आणि जपान यांनी Freedom Edge सराव केला. मोदींनी बिहारमध्ये पूर्णिया विमानतळ आणि ₹6,000 कोटींचे प्रकल्प उद्घाटन केले.
जागतिक रुग्ण सुरक्षा दिन 17 सप्टेंबरला साजरा केला जातो. भारत‑मॉरिशसने डिएगो गार्सियाजवळ उपग्रह ट्रॅकिंग स्टेशन स्थापन करण्याचा करार केला. एम. परमहसिवम यांना PNB कार्यकारी संचालक पदाचा कार्यकाळ मार्च 2027 पर्यंत वाढवण्यात आला.
भारतीय वायुसेनेने 114 राफेल लढाऊ विमान खरेदीचा प्रस्ताव दिला. महाराष्ट्राने नमो पर्यटन कौशल्य कार्यक्रम आणि नमो नेत्र संजीवनी मोहीम सुरू केली. ऊर्जा कार्यक्षमतेसाठी कंटेंट क्रिएटर्स व इन्फ्लुएन्सर्ससाठी नवीन पुरस्कार श्रेणी जाहीर झाली.
भारताने 1965 भारत‑पाक युद्धाच्या 60 व्या वर्धापन दिनाचे स्मरण केले. ऑइल इंडिया आणि हिंदुस्तान कॉपर यांनी संयुक्त खनिज शोध MoU केला. आसामी गायक जुबीन गार्ग यांचे निधन झाले.
जागतिक अल्झायमर दिन 21 सप्टेंबरला साजरा केला जातो. सुरत Tier‑2 शहरांमध्ये सर्वाधिक नवीन मिलियनेअर्सचे केंद्र ठरले. तीन देशांनी पॅलेस्टाईनला स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून मान्यता दिली.
पाकिस्तान हवाई दलाने खैबर पख्तूनख्वातील तिराह खोऱ्यात हल्ला केला. ICC ने महिला क्रिकेट वर्ल्ड कप 2025 साठी "Bring It Home" हे अधिकृत गाणे जाहीर केले. अमेरिकेने India Shrimp Tariff Act लागू केला.
जागतिक रोज डे 22 सप्टेंबरला साजरा केला जातो. आयुर्वेद दिन 23 सप्टेंबरला साजरा केला जातो. अहमदनगर रेल्वे स्थानकाचे नाव बदलून "अहिल्यानगर" करण्यात आले.
भारताला 25 व्या इंटरपोल आशियाई परिषदेत आशियाई समितीत निवडण्यात आले. न्यायमूर्ती बी.आर. गवई यांनी CAT च्या 10 व्या अखिल भारतीय परिषदेला उद्घाटन केले. उत्तर प्रदेशाने पोलीस नोंदी व वाहनांवर जात नाव दाखवण्यावर बंदी घातली.
डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम सायन्स सिटी पटना येथे उद्घाटन झाली. अमित शाह यांनी गुजरातमध्ये Startup Conclave 2025 चे उद्घाटन केले. भारताने रेल्वे‑आधारित मोबाइल लॉन्चरवरून अग्नि‑प्राइम क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली.